ކޮއްމެ އަހަރެންގެ ހުޅަގު މޫސުމަކީ ހަނިމާދޫ ސުކޫލަށް ކުރިމަތިވާ ކުޑަވަރެއްގެ ގުދުރަތީ ކާރިސާއެކެވެ. މިކާރިސީ ހިރާސްކުޑަކުރުމަށް އެކި ސަރުކާރުތަކުގައި އަދި ކައުންސިލްތަކުން ފެށިގެން ބެލެނިވެރިންވަނީ ގިނަގުނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައެވެ. އެހެނަސް މިކަމަށް އެކަށޭނަ ހައްލެން ނައިސް މިވަނީ ކަާރިސާ ދަރަޖައަށް މިމައްސަލަ ގޯސްވެފައެވެ.
ބޯކޮށް ވާރޭވެހޭ ދުވަސްވަރު ހަނިމާދޫ ސުކޫލުގައި ފެންބޮޑުވުމަކީ ތަކުރާރުވަމުންދާ މައްސަލައެކެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް ސުކޫލު ގޯތިތެރޭގައި ފެންބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން ދަރިވަރުންނަށާއި، މުވައްޒަފުންނަށާއި، ކްލާސްރޫމްތަކުގެ އިތުރުން ބޭރުގައި ހުންނަ ވަސީލަތްތަކަށް މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރެއެވެ. އެންމެ ފަހުގެ ވާރޭވެހުމުގެ ރެކޯޑްތަކަށް ބަލާއިރު، މޫސުން ގޯސްވި ދުވަސްވަރު ހަނިމާދޫއަށް ބޯކޮށް ވާރޭވެހިފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިއީ ފެންބޮޑުވުމުގެ މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދަންޖެހިފައިވާކަން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަށްތައް އުފެދިފައިވާ ގޮތުން ބިންތިރިވުމާއި، ގުދުރަތީ ގޮތުން ފެން ހިންދާ ނިޒާމުތައް މަދުވުމުގެ އިތުރުން ވާރޭވެހޭ މިންވަރު އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން، ފެންބޮޑުވުމަކީ ރާއްޖޭގައި އާންމުކޮށް ދިމާވާ މައްސަލައެކެވެ.
ހަނިމާދޫ ސުކޫލުގައި ފެންބޮޑުވާން ދިމާވާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ސުކޫލު ގޯތިތެރޭގެ އުސްމިނާއި ވަށައިގެންވާ މަގުތަކުގެ އުސްމިނުގައި ހުރި ތަފާތެވެ. ބޯކޮށް ވާރޭވެހޭއިރު، ހުޅަނގު ފަރާތު މަގަށާއި ކައިރީގައިވާ ފެންހިންދާ ނިޒާމުތަކަށްވުރެ ސުކޫލު ގޯތިތެރޭގެ ބިން ތިރިވުމުގެ ސަބަބުން ފެންގަނޑު ސުކޫލު ތެރޭގައި ހެދިފައި ހުރެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ބިން އެއްވަރުކޮށް އޮތުމާއި ބިމުގެ މަތިން ފެންހިންދާނެ އެކަށީގެންވާ ނިޒާމެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން، އެ ސަރަހައްދުން ފެން ހިނދޭ ދުވެލި ލަސްވެއެވެ. މިއީ ހަނިމާދޫ އެކޭއެއްފަދައިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގިނަ ރަށްތަކުގައި ފެންބޮޑުވާން ދިމާވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ކަންކަމެވެ.
ގެނެވިދާނެ ބައެއްހައްލުތައް
1. ސުކޫލު ގޯތިތެރޭގެ ބިން އުސްކުރުން
މިކަމަށް އޮތް އެންމެ އެދެވޭ ދާއިމީ ހައްލަކީ މުޅި ސުކޫލު ގޯތިތެރޭގެ ބިން އުސްކުރުމެވެ. ބިންގަނޑު އެއްވަރުކޮށް ނިންމާއިރު އުސްމިން ބަހައްޓަންވާނީ ހުޅަނގު ފަރާތު މަގުގެ އުސްމިނާ އެއްވަރަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވާރޭފެން ސުކޫލު ތެރޭގައި ބޮޑުވުމުގެ ބަދަލުގައި، ގުދުރަތީ ގޮތުން މަގުގެ ފެންހިންދާ ނިޒާމާ ދިމާއަށް ފެންގަނޑު ދެމިގެންދާނެއެވެ.
2. ބިމުގެ މަތީގެ ގްރޭޑިންގް (ގަޅި) ރަނގަޅުކުރުން
ވެހޭ ވާރޭފެން ކަނޑައެޅިފައިވާ ފެންހިންދާ ކާނުތަކާއި ފެން ޖަމާވާ ސަރަހައްދުތަކަށް ދާނެހެން، ސުކޫލު ގޯތިތެރޭގެ ބިން ކުޑަކޮށް ތިރިވާގޮތަށް (ސްލޯޕްވާގޮތަށް) ހަދަންޖެހެއެވެ. ބިންގަނޑު މިގޮތަށް ރަނގަޅަށް ފަރުމާކުރުމުން ބިމުގައި ފެންބޮޑުވުން ހުއްޓުވައިދޭނެއެވެ.
3. ކްލާސްރޫމްތަކުގެ ތަޅުންގަނޑު އުސްކުރުން
މިހާރު ހުރި ކްލާސްރޫމްތަކާއި ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އިމާރާތްކުރާ ކްލާސްރޫމްތަކުގެ ތަޅުންގަނޑު ހުންނަންވާނީ ކައިރީގައިވާ މަގުގެ ފެންވަރަށްވުރެ (އެލައިންމެންޓު) އުސްކޮށެވެ. ބޯކޮށް ވާރޭވެހޭ ހާލަތްތަކުގައި ކްލާސްރޫމްތަކަށް ފެން ވަނުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި، ވަށައިގެންވާ މަގުތަކާއި އިމާރާތުގެ ތަޅުމާ ދެމެދު އެންމެ މަދުވެގެން ހުންނަންޖެހޭނެ ކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސްމިނެއް (މިނިމަމް ފްރީބޯޑް ހައިޓް) ހިފަހައްޓަންޖެހެއެވެ.
މި ފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން:
* ކްލާސްރޫމްތައް ފެންބޮޑުވުމުން ސަލާމަތްކޮށްދޭނެއެވެ.
* ފަރުނީޗަރާއި، ފޮތްތަކާއި އަދި އިކުއިޕްމަންޓްތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދޭނެއެވެ.
* ދަރިވަރުންނާއި މުވައްޒަފުންގެ ރައްކާތެރިކަން އިތުރުކޮށްދޭނެއެވެ.
* މަރާމާތުކުރުމަށް ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ހިނގާނެ ހަރަދުތައް ކުޑަކޮށްދޭނެއެވެ.
4. ފެންހިންދާ ނިޒާމު އަޕްގްރޭޑްކުރުން (ތަރައްގީކުރުން)
ސުކޫލުގެ ވަށައިގެން އިތުރު ބޮޑެތި ފެންހިންދާ ކާނުތަކާއި، ސޯކް ޕިޓްތަކާއި (ފެން ހިންދާ ވަޅު) އަދި ޑްރެއިނޭޖް ޗެނަލްތައް ހަދަންޖެހެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ވެލި، ފަތް އަދި ކުނި އެޅިގެން ކާނުތައް ބެދުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ގަވާއިދުން ކާނުތައް ސާފުކޮށް ބަލަހައްޓަންޖެހެއެވެ.
5. ކުރިމަގުގެ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކުގައި ފެންބޮޑުވުމުން ރައްކާތެރިވާނެ ގޮތްތައް ހިމެނުން
ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ސުކޫލުގައި އިމާރާތްކުރާ އެއްވެސް ބިލްޑިންގްއެއް، ކުޅިވަރު ކުޅޭ ވަސީލަތެއް ނުވަތަ އިތުރުކުރެވޭ ބައެއް ނަމަވެސް ފަރުމާކުރަންވާނީ ފެންބޮޑުވުމުން ރައްކާތެރިވެވޭނެ ގޮތަށެވެ. ހުރިހާ ތަރައްގީގެ ޕްލޭންތަކެއްގައި އުސް ފައުންޑޭޝަންތަކާއި، އެކަށީގެންވާ ފެންހިންދާ ނިޒާމުތަކާއި، އަދި ފެން ހަރުކުރެވޭނެ ސަރަހައްދުތައް (ވޯޓަރ-ރިޓެންޝަން އޭރިއާ) ހިމަނަންޖެހެއެވެ.
ބިމުގެ އުސްމިން ރަނގަޅުކުރުމާއި ފެންހިންދާ ނިޒާމުތައް ތަރައްގީކޮށްގެން ހަނިމާދޫ ސުކޫލުގައި ފެންބޮޑުވުމުގެ މައްސަލަ ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަކުރެވިދާނެއެވެ. ސުކޫލު ގޯތިތެރޭގެ ބިން ހުޅަނގު ފަރާތު މަގުގެ ފެންވަރަށް އުސްކުރުމާއި، ބިމުގެ ގްރޭޑިންގް ރަނގަޅުކުރުމާއި، އަދި ކްލާސްރޫމްތަކުގެ ތަޅުންގަނޑު މަގަށްވުރެ އުސްކުރުމަކީ މިކަމަށް އޮތް ދެމެހެއްޓެނިވި އަދި ދާއިމީ ހައްލެކެވެ. މި ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން ތައުލީމީ ވަސީލަތްތައް ރައްކާތެރިކުރެވި، ދަރިވަރުންގެ ސަލާމަތްތެރިކަން ކަށަވަރުވެ، ބޯކޮށް ވާރޭވެހޭ ދުވަސްވަރުވެސް މެދުކެނޑުމެއްނެތި ސުކޫލުގެކިޔެވުން ކުރިއަށްގެންދެވޭނެއެވެ.
